Kategoria Linux

Praktyczne poradniki i rozwiązania problemów: Linux.

Jak posprzątać nieużywane obrazy i kontenery Docker

Sprzątanie Dockera: usuń zbędne zasoby i zachowaj dane

Docker przechowuje obrazy, zatrzymane kontenery i cache, dopóki nie usuniesz ich właściwą operacją. To pozwala wrócić do wcześniejszej pracy, ale z czasem zajmuje dysk. Porządki zacznij od identyfikacji zasobów i miejsca przechowywania danych aplikacji. „Nieużywany” w rozumieniu Dockera nie znaczy „niepotrzebny Tobie”, szczególnie przy zatrzymanej bazie lub dawnym projekcie. Odczyt…

Jak sprawdzić otwarte porty na własnym komputerze z Linux

Porty w Linuksie: sprawdź nasłuch, proces i rzeczywistą dostępność

„Otwarty port” może oznaczać, że program czeka na połączenia, zapora dopuszcza ruch albo usługę rzeczywiście da się osiągnąć z innego urządzenia. To trzy różne sprawdzenia. Na własnym komputerze z Linuksem zacznij od lokalnego odczytu gniazd: dowiesz się, jaki proces korzysta z portu i na jakim adresie, bez skanowania innych maszyn.…

Jak sprawdzić stan usług systemowych w systemd

Stan usług systemd: co działa, co startuje i co zgłasza błąd

W systemd trzeba sprawdzić osobno, czy usługa działa teraz i w jaki sposób może zostać uruchomiona. Status „enabled” opisuje konfigurację uruchamiania, a nie sprawność procesu. Z kolei usługa wyłączona z autostartu nadal może działać po ręcznym uruchomieniu lub wskutek zależności. Kilka poleceń odczytu pozwala rozdzielić te przypadki bez zmieniania systemu.…

Usługa w Linux nie startuje – jak czytać logi

Usługa Linuksa nie startuje. Znajdź pierwszy błąd i właściwą poprawkę

Komunikat „usługa nie wystartowała” opisuje rezultat, a nie przyczynę. Program mógł odrzucić konfigurację, nie dostać dostępu do pliku albo zakończyć się przed wykonaniem właściwego zadania. Zacznij od pierwszego istotnego błędu z konkretnej próby uruchomienia. Ten poradnik dotyczy usług zarządzanych przez systemd. W poleceniach używam przykładowej nazwy moja-usluga.service ; zastąp ją…

Jak sprawdzić logi systemowe za pomocą journalctl

journalctl w praktyce: znajdź właściwe logi i odczytaj kontekst

W dzienniku systemowym możesz znaleźć zarówno przyczynę awarii, jak i setki zwykłych komunikatów. Skuteczne użycie journalctl polega na wyborze właściwego uruchomienia, czasu i usługi. Sam czerwony wpis lub słowo „failed” nie wyjaśniają, co wymaga zmiany. Przykłady dotyczą systemów korzystających z journala systemd. Nazwa nginx.service jest przykładem: zastąp ją istniejącą jednostką…

Jak skonfigurować automatyczne aktualizacje bezpieczeństwa w Linux

Automatyczne poprawki bezpieczeństwa w Ubuntu: konfiguracja i sprawdzenie

Automatyczne aktualizacje pomagają wtedy, gdy komputer rzeczywiście pobiera i instaluje poprawki, a nie tylko ma zaznaczoną odpowiednią opcję. Trzeba ustalić źródła pakietów, sposób uruchamiania zadania i zasady restartu. Dopiero wynik testu oraz późniejsze logi pokazują, czy mechanizm działa. Poniższy przykład dotyczy Ubuntu z APT i systemd. Inne dystrybucje mogą korzystać…

Jak sprawdzić użycie pamięci RAM w Linux

Użycie RAM w Linuksie: available, procesy i aktywność swapu

Linux pokazuje niewiele całkowicie wolnego RAM-u, ale komputer działa sprawnie. Czy pamięć jest już pełna? Niekoniecznie: system wykorzystuje część zasobu do przyspieszania dostępu do plików. Ważniejsze od samej kolumny free jest to, ile pamięci można udostępnić aplikacjom oraz czy w czasie pracy pojawia się rzeczywista presja. Zacznij od pomiaru całego…

Jak bezpiecznie dodać użytkownika do sudo

Dodanie użytkownika do sudo: zachowaj grupy i sprawdź nowe logowanie

Dodanie użytkownika do sudo jest decyzją o dostępie do administracji systemem. Konto z pełnymi uprawnieniami może zmieniać konfigurację, instalować oprogramowanie i usuwać dane innych użytkowników. Warto więc zacząć od pytania, czy potrzebuje całego zakresu, czy jedynie wykonania określonego zadania. Na typowej instalacji Ubuntu i Debiana najprościej wykorzystać istniejącą grupę sudo.…

Jak wykonać prostą kopię katalogu domowego w Linux

Kopia katalogu domowego w Linuksie: rsync i test odtworzenia

Kopia katalogu domowego obejmuje dokumenty, zdjęcia i wiele ustawień użytkownika ukrytych w katalogach zaczynających się od kropki. Do prostego kopiowania w Linuksie można wykorzystać rsync, ale najpierw trzeba sprawdzić nośnik docelowy i poprawność ścieżki. Błąd w tym miejscu może oznaczać zapis na dysku systemowym zamiast na dysku kopii. Poniższy przykład…

Jak sprawdzić miejsce zajmowane przez Docker

Ile miejsca zajmuje Docker? Obrazy, kontenery, woluminy i logi

Docker może zajmować miejsce obrazami, warstwami kontenerów, woluminami, logami i pamięcią podręczną budowania. Dlatego suma rozmiarów kilku obrazów nie wyjaśnia całego zużycia dysku. Najpierw ustal, które środowisko mierzysz, a następnie sprawdź poszczególne kategorie. Nie zaczynaj od polecenia usuwającego wszystko, co narzędzie nazywa nieużywanym. Wolumin bez podłączonego kontenera może nadal zawierać…

Jak znaleźć proces zużywający dużo CPU w Linux

Jak znaleźć proces obciążający CPU w Linuxie i ocenić wynik

Gdy komputer z Linuxem zwalnia, najpierw sprawdź, czy rzeczywiście zabrakło czasu procesora. Wysoki load average, głośny wentylator i wolne otwieranie plików nie są tym samym co proces stale wykorzystujący CPU. Polecenie top pokaże bieżące obciążenie, a ps pomoże zapisać informacje o znalezionym procesie. Poniższe przykłady dotyczą narzędzi procps-ng, spotykanych w…

Jak sprawdzić temperatury podzespołów w Linux

Temperatury w Linuxie: odczyt czujników CPU, GPU i dysku

Temperatury w Linuxie możesz odczytać poleceniem sensors , z plików udostępnionych przez jądro albo narzędziem producenta karty graficznej. Nie każdy komputer pokaże ten sam zestaw czujników. Brak odczytu konkretnego elementu zwykle wymaga sprawdzenia obsługi sprzętu i sterownika; nie oznacza, że podzespół jest zimny lub nie działa. Zanim zaczniesz porównywać liczby,…